Raadsinstrumenten

Home > Wat doet de raad? > Raadsinstrumenten

Raadsinstrumenten

Raadsleden hebben een aantal instrumenten om hun taken te doen.

Zij gebruiken die instrumenten:

  • om het beleid van het college van burgemeester en wethouders te controleren
  • om invloed uit te oefenen op de besluitvorming en
  • om kaders te stellen voor het beleid. 

De belangrijkste instrumenten voor de raad zijn moties, amendementen, initiatiefvoorstellen, schriftelijke vragen en de politieke raadsagenda. U leest hieronder een korte toelichting.

Motie

Een motie is een uitspraak van de raad over een onderwerp dat op de raadsagenda staat en waarover een besluit wordt genomen. De bedoeling is om de besluitvorming te beïnvloeden. Een motie kan een wens, een verzoek of een opdracht zijn. Met een motie kan een raadslid ook afkeuring over iets uitspreken. Dit wordt een motie van afkeuring, een motie van wantrouwen (tegen één of meer wethouders of het hele college van burgemeester en wethouders) of een motie van treurnis (iets minder erg dan een motie van afkeuring). Als de gemeenteraad een motie aanneemt, is het college er niet aan gebonden die uit te voeren. Het is namelijk geen wijziging van een besluit. Wél is het een door de raad - of een meerderheid daarvan - gedragen politieke uitspraak.

Amendement

Tijdens een vergadering heeft elk raadslid het recht om wijzigingen voor te stellen op  het voorgestelde besluit. Hiervoor wordt een amendement gebruikt. Op een amendement kan ook weer een wijzigingsvoorstel worden ingediend dat subamendement wordt genoemd. Dit subamendement kan worden ingediend onder dezelfde voorwaarde van steun door andere raadsleden. Een amendement wordt schriftelijk ingediend bij de voorzitter van de raad. Amendementen kunnen tot en met de beraadslagingen in de besluitvormende vergadering worden ingediend. De voorzitter van de raad brengt het amendement in stemming. Als de raad het amendement aanneemt, dan voert het college van burgemeester en wethouders het (gewijzigde) besluit uit. 

Initiatiefvoorstel

Het is de (voorbereidende) taak van het college om aan de raad de nodige voorstellen te doen. Maar raadsleden kunnen ook zelf een voorstel voor een ontwerpverordening of ontwerpbeslissing doen. Hiervoor is hen het recht van initiatief toegekend.

Vragenrecht

Met name om de controlerende rol goed in te kunnen vullen, heeft de raad het vragenrecht.

Tijdens het vragenhalfuur in elke raadsvergaderingen kunnen mondelinge vragen worden gesteld. Het vragenhalfuur kan benut worden voor actuele kwesties die politiek en/of maatschappelijk interessant zijn.

Daarnaast kan elk raadslid aan het college of de burgemeester schriftelijk vragen stellen. Het vragenrecht geeft aan de leden van de raad het recht informatie te vragen over aangelegenheden die tot de bevoegdheid van het college of de burgemeester behoren. Het karakter van deze vragen is in de eerste plaats van informatieve strekking. Door het stellen van schriftelijke vragen kunnen raadsleden laten zien dat een bepaald onderwerp belangrijk voor hen en hun fractie is. De aandacht wordt op deze manier gevestigd op bestuurlijke ontwikkelingen of een bepaald probleem. Het vragenrecht is verder belangrijk voor de ombudsfunctie; raadsleden stellen een vraag op verzoek van een externe partij.

Politieke termijnagenda

De politieke termijnagenda (of raadsagenda) is een opsomming van politieke thema’s en onderwerpen die de komende raadsperiode op de agenda moeten komen. Dit biedt raadsleden houvast, zonder dat de raadsfracties zich inhoudelijk binden. De politieke termijnagenda wordt direct na de verkiezingen opgesteld en dient tevens als input voor het collegeprogramma. U vindt de agenda hieronder.